AUTOR: Anna Sekura
DATA: 9.01.2015
KATEGORIA: Dla przewoźników
Kradzież towaru w trakcie spedycji nie zawsze świadczy o rażącym niedbalstwie w wyborze przewoźnika. Jeśli spedytor powierzył przewóz podmiotowi wyszukanemu na profesjonalnej giełdzie, którego wiarygodność obiektywnie nie budziła wątpliwości, ubezpieczyciel nie może odmówić wypłaty odszkodowania.
Utrata towaru wskutek kradzieży stanowi plagę branży spedycyjnej. Oszuści podszywają się pod istniejące firmy transportowe, by pozyskać wiedzę o dacie załadunku i przywłaszczyć towar. Ubezpieczyciele nie przyjmują odpowiedzialności za tego rodzaju szkody wskazując, że skoro spedytor nie sprawdził wystarczająco przewoźnika, to znaczy, że zachował się rażąco niedbale. Decyzje odmowne są w większości całkowicie bezzasadne.
Co to jest rażące niedbalstwo
Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, z rażącym niedbalstwem spedytora mamy do czynienia tylko wówczas, gdy przekroczył on podstawowe, elementarne zasady staranności. Chodzi tu o bezmyślność i niefrasobliwość w wyborze przewoźnika, która bliska jest celowemu wyrządzeniu szkody. Jeśli natomiast spedytor przedsięwziął typową procedurę weryfikacyjną, jaką stosuje większość przedsiębiorstw w branży, nie można przypisywać mu rażącego niedbalstwa.
Jak się bronić
Szczegółowo problem ten rozwinął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16.01.2013 r., sygn. akt II CSK 202/12. Wyrok dotyczył kradzieży towaru przez oszusta podszywającego się pod firmę włoskiego przewoźnika. Sąd Najwyższy nie znalazł tam podstaw dla przyjęcia rażącego niedbalstwa spedytora. W wyroku zwrócono uwagę na następujące okoliczności:
- wyszukanie przewoźnika przez profesjonalną giełdę transportową;
- pozyskanie od przewoźnika wszystkich niezbędnych dokumentów, tj. licencja na transport, OCP, zaświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej;
- krótki okres realizacji zlecenia spedycyjnego narzucony przez nadawcę towaru, uniemożliwiający szczegółową weryfikację przewoźnika;
- brak wcześniejszych przypadków kradzieży w przedsiębiorstwie spedytora, świadczący o tym, że procedury weryfikacyjne były wystarczające;
- fachowe przygotowanie przewoźnika do popełnienia przestępstwa.
Każdy przypadek kradzieży w transporcie powinien być rozpatrywany indywidualnie. Jeśli spedytor dochował podstawowego standardu staranności, a mimo to spotkał się z odmową zaspokojenia roszczeń z OCS, może dochodzić roszczeń na drodze sądowej.
