Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Anna Jackowska

Przyczynienie jako środek umniejszenia należnego świadczenia

Anna Jackowska

AUTOR: Anna Jackowska


DATA: 5.08.2015


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

Powszechnie wiadomym jest, że w przypadku wyrządzenia szkody, poszkodowanemu przysługuje czy to roszczenie o odszkodowanie za szkodę w pojeździe czy też roszczenie o ogólnie rozumiane świadczenia odszkodowawcze za doznaną szkodę na osobie. Czy jednak ubezpieczyciel sprawcy wypadku w każdym przypadku musi wypłacić na rzecz poszkodowanego 100% należnego świadczenia? Otóż nie zawsze musi tak być.

Regulacje prawne

Zasadą jest, że sprawca wypadku, a zatem także i ubezpieczyciel sprawcy wypadku związani są zasadą tzw. pełnego odszkodowania, zgodnie z którą obowiązek odszkodowawczy obejmuje wszelką szkodę pozostającą w normalnym następstwie czynu sprawcy. Ewentualne odstąpienie od tej zasady możliwe jest tylko w sytuacjach wyjątkowych, które zostały przewidziane przez polskiego ustawodawcę.

Przyczynienie

I tak, zgodnie z art. 362 kodeksu cywilnego, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Powyższe wynika z założenia, że zakres odpowiedzialności nie może obejmować tych skutków, które nie są normalnym następstwem zachowania sprawcy szkody. Przyczynienie się poszkodowanego ma zatem miejsce wtedy, gdy przyczyną szkody bądź zwiększenia rozmiaru szkody jest nie tylko zachowanie się sprawcy wypadku, ale także zachowanie się samego poszkodowanego.

Rodzaje przyczynienia

Zgodnie z treścią przepisu regulującego kwestię przyczynienia, może ono polegać bądź na przyczynieniu się do powstania szkody, bądź na przyczynieniu się do zwiększenia szkody.

Przesłanki przypisania poszkodowanemu przyczynienia

Zachowanie poszkodowanego może być uznane za zachowanie powodujące powstanie szkody bądź zwiększenie jej rozmiarów, o ile zachowanie to pozostaje w normalnym związku przyczynowym z powstaniem bądź powiększeniem szkody. Dodatkowo przyjmuje się także, że zachowanie poszkodowanego musi być co najmniej obiektywnie nieprawidłowe.

Zachowanie poszkodowanego a wina sprawcy

Treść artykułu 362 k.c. uzależnia odpowiednie umniejszenie obowiązku odszkodowawczego sprawcy wypadku od okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Przyjmuje się, iż przy ocenie zachowania poszkodowanego należy wziąć pod uwagę przede wszystkim ewentualną możliwość postawienia poszkodowanemu zarzutu naruszenia obowiązujących reguł, stopień tych naruszeń, ale także charakter pobudek kierujących postępowaniem poszkodowanego. Ocenę tego zachowania zestawia się z oceną zachowania sprawcy wypadku, biorąc pod uwagę przede wszystkim ciężar naruszonych przez sprawcę obowiązków i stopień ich naruszenia. Należy jednak mieć na uwadze, że ustalenie faktu przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody nie uzasadnia w żadnym przypadku całkowitego zniesienia obowiązku odszkodowawczego. To nie poszkodowany odpowiada za powstanie szkody, lecz sprawca zdarzenia, z tego też względu nie można przerzucać odpowiedzialności na poszkodowanego.

Sposób umniejszenia świadczenia

Ubezpieczyciele przypisując poszkodowanemu przyczynienie umniejszają należne świadczenie o określony procent, który ma odpowiadać stopniowi zwiększenia rozmiarów szkody, bądź stopniowi przyczynienia się do powstania szkody. W takiej sytuacji, ubezpieczyciel wskazuje rozmiar szkody, jaki ustalił w trakcie postępowania likwidacyjnego, a następnie przyznane świadczenie umniejsza o stopień przyczynienia i wypłaca na rzecz poszkodowanego już umniejszoną kwotę odszkodowania.

Świadczenia ulegające umniejszeniu o stwierdzone przyczynienie

W związku ze stwierdzeniem przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody bądź zwiększenia jej rozmiarów, umniejszeniu ulegają w zasadzie wszystkie przysługujące poszkodowanemu świadczenia, a więc zarówno odszkodowanie za szkodę w pojeździe, zadośćuczynienie, ale także świadczenia przysługujące osobom bliskim w przypadku śmierci poszkodowanego.

Zachowania poszkodowanych stanowiące przyczynienie

Do najczęściej występujących zachowań poszkodowanych, które powodują przypisanie im przyczynienia zalicza się niezapięcie pasów bezpieczeństwa, przekroczenie dozwolonej prędkości bądź też ogólnie rozumiane brawurowe zachowanie na drodze, a także poruszanie się pojazdem kierowanym przez osobę znajdującą się pod wpływem alkoholu.

Newsy

Od 31.01.2022 r. będzie można zachować dotychczasowe tablice rejestracyjne oraz czasowo wycofać pojazd z ruchu

27.08.2021

W ostatnich dniach Ministerstwo Infrastruktury poinformowało, że od 31.01.2022 r.będzie można zachować dotychczasowy numer rejestracyjny pojazdu oraz czasowo wycofać z ruchu samochód osobowy na okres od 3 do 12 miesięcy. To ważna informacja dla osób, których pojazd uległ znacznemu uszkodzeniu, a przez to nie mogą go czasowo używać. Przywrócenie do...
W ostatnich dniach Ministerstwo Infrastruktury poinformowało, że od 31.01.2022 r.będzie można zachować dotychczasowy numer rejestracyjny pojazdu oraz czasowo wycofać z ruchu samochód osobowy na okres od 3 do 12 miesięcy. To ważna informacja dla osób, których pojazd uległ znacznemu uszkodzeniu, a przez to nie mogą go czasowo używać. Przywrócenie do...

Kara za brak OC

20.08.2021

Znamy już sugerowaną kwotę minimalnego wynagrodzenia w 2022 roku. Ma ona wynieść 3.000 złotych brutto. Wzrost minimalnego wynagrodzenia wpływa więc na podwyższenie kar za brak OC. Jak będą one kształtować się w 2022 r. przy takiej wartości minimalnego wynagrodzenia? W przypadku pojazdów osobowych podstawa wymiaru kary wyniesie 6.000 złotych, w prz...
Znamy już sugerowaną kwotę minimalnego wynagrodzenia w 2022 roku. Ma ona wynieść 3.000 złotych brutto. Wzrost minimalnego wynagrodzenia wpływa więc na podwyższenie kar za brak OC. Jak będą one kształtować się w 2022 r. przy takiej wartości minimalnego wynagrodzenia? W przypadku pojazdów osobowych podstawa wymiaru kary wyniesie 6.000 złotych, w prz...

Ważna nowelizacja Prawa o ruchu drogowym

1.06.2021

W dniu 01.06.2021 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy prawo ruchu drogowym. Najważniejsze zmiany: - pieszy ma pierwszeństwo na przejściu dla pieszych oraz w momencie wchodzenia na nie; - pieszy nie ma pierwszeństwa jedynie przed tramwajem, chyba że pieszy znajduje się już na przejściu dla pieszych; - pieszy w momencie przech...
W dniu 01.06.2021 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy prawo ruchu drogowym. Najważniejsze zmiany: - pieszy ma pierwszeństwo na przejściu dla pieszych oraz w momencie wchodzenia na nie; - pieszy nie ma pierwszeństwa jedynie przed tramwajem, chyba że pieszy znajduje się już na przejściu dla pieszych; - pieszy w momencie przech...

SN uznał, że prawo do oddychania czystym powietrzem nie jest dobrem osobistym

1.06.2021

Uchwała ta – pomimo tego, że sprzeczna z oczekiwaniami w tym zakresie – nie przekreśla prawa do dochodzenia roszczeń w związku ze szkodą doznaną na skutek oddychania smogiem. Sąd Najwyższy nie uznał tego prawa jako dobro osobiste, jednak wskazał, że skutki zanieczyszczenia środowiska mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do zdrow...
Uchwała ta – pomimo tego, że sprzeczna z oczekiwaniami w tym zakresie – nie przekreśla prawa do dochodzenia roszczeń w związku ze szkodą doznaną na skutek oddychania smogiem. Sąd Najwyższy nie uznał tego prawa jako dobro osobiste, jednak wskazał, że skutki zanieczyszczenia środowiska mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do zdrow...

Nᴀ ᴜᴄʜᴡᴀᴌᴇ̨ ᴡ sᴘʀᴀᴡɪᴇ ᴢᴀᴅᴏśᴄ́ᴜᴄᴢʏɴɪᴇɴɪᴀ ᴅʟᴀ ᴏsᴏ́ʙ ʙʟɪsᴋɪᴄʜ ᴄɪᴇ̨ᴢ̇ᴋᴏ ᴘᴏsᴢᴋᴏᴅᴏᴡᴀɴᴇɢᴏ ᴊᴇsᴢᴄᴢᴇ ᴘᴏᴄᴢᴇᴋᴀᴍʏ....

26.05.2021

Sąd Najwyższy ponownie nie pojął ważnej uchwały, podobnie jak miało to miejsce niedawno w przypadku uchwały w sprawie kredytów frankowych. Co prawda posiedzenie się odbyło i stwierdzono, że istnieją podstawy do podjęcia uchwały, a nawet poddano pod głosowanie projekt uchwały, jednak ostatecznie nie został on przyjęty. Dlatego też prace nad treścią ...
Sąd Najwyższy ponownie nie pojął ważnej uchwały, podobnie jak miało to miejsce niedawno w przypadku uchwały w sprawie kredytów frankowych. Co prawda posiedzenie się odbyło i stwierdzono, że istnieją podstawy do podjęcia uchwały, a nawet poddano pod głosowanie projekt uchwały, jednak ostatecznie nie został on przyjęty. Dlatego też prace nad treścią ...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...