Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Jakub Derkowski

Wyłączenia w OWU muszą być precyzyjne

Jakub Derkowski

AUTOR: Jakub Derkowski


DATA: 10.02.2021


KATEGORIA: Proces sądowy


Drukuj

Ubezpieczyciele niejednokrotnie odmawiają przyjęcia odpowiedzialności, powołując się na poszczególne wyłączenia znajdujące się w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. Czy zawsze robią to zasadnie? Sprawa, którą z sukcesem poprowadziło XALTUM pokazuje, że stosowanie wyłączeń nie zawsze znajduje uzasadnienie w danym stanie faktycznym. W sprawie prowadzonej przez XALTUM ubezpieczyciel pierwotnie odmawiał przyjęcia odpowiedzialności, ale ostatecznie sąd zasądził od ubezpieczyciela kwotę 180 tys. zł odszkodowania. Sprawa dotyczyła szkody w towarze przewożonym przez przewoźnika na terenie Niemiec

Szkoda w towarze a polisa OCP

Kiedy klient zwracał się z prośbą do XALTUM, był bardzo zdziwiony, że ubezpieczyciel nie chce przyznać swojej odpowiedzialności. Pomimo wykupienia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCP) nie uchroniło go to przed obciążeniem ogromnymi kosztami przez kontrahenta. 

Klient XALTUM przewoził niezwykle kosztowny towar (elementy do turbin wiatrowych) na terenie Niemiec. W czasie przewozu przez Niemcy przechodził orkan „Ksawery” (działo się to w 2017 r.). Kierowca nie wstrzymał się z dalszym przewozem, co doprowadziło do przewrócenia pojazdu i uszkodzenia towaru. Ubezpieczyciel stwierdził, że nie może przyjąć odpowiedzialności, gdyż zdarzenie należy zakwalifikować jako katastrofę żywiołową, które to zdarzenie zostało wyłączone z zakresu ubezpieczenia. 

Reklamacja i pozew

Wobec odmowy ubezpieczyciela odbiorca towaru obciążył przewoźnika odszkodowaniem za szkodę w towarze. Przewoźnik odesłał do swojego ubezpieczyciela OCP, ale ten, jak wiadomo, odmawiał przyznania jakichkolwiek kwot. Sprawa przeciwko przewoźnikowi trafiła do sądu niemieckiego, który uznał, że jego wina jest oczywista. W tej sytuacji konieczne było odwołanie się od stanowiska ubezpieczyciela, a jeśli to by okazało się nieskuteczne, złożenie pozwu. 

Przewoźnik był pewny swoich racji, bowiem nikt nigdy nie informował go, że odpowiedzialność ubezpieczyciela będzie wyłączona w razie niekorzystnych zjawisk pogodowych. Ubezpieczyciel nie wskazał również, jaka jest definicja katastrofy żywiołowej. Postanowienia OWU były na tyle ogólne i niejednoznaczne, że trudno było określić, w jakiej sytuacji ubezpieczyciel będzie ponosił odpowiedzialność, a w jakiej już nie.  

W konsekwencji prawnicy XALTUM od początku stali na stanowisku, że powyższe postanowienie OWU (dotyczące katastrofy żywiołowej) jest klauzulą abuzywną. Nie zostało ono uzgodnione indywidualnie z ubezpieczonym, a nadto kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (art. 3851 KC). 

Wyrok sądu

Sąd w pełni przyznał rację przewoźnikowi. Przede wszystkim stwierdził, że wykładnia OWU nie może pomijać celu umowy ubezpieczenia, którym jest udzielenie ubezpieczonemu ochrony w razie wystąpienia określonego ryzyka. Umowa ubezpieczenia należy do umów szczególnego zaufania, a jej postanowienia powinny być na tyle jasne i zrozumiałe, aby ubezpieczony miał świadomość, kiedy umowa zadziała, a kiedy nie. Tym samym niedopuszczalna jest taka wykładnia OWU, która usprawiedliwiałaby odmowę wypłaty odszkodowania, w sytuacji gdy ubezpieczony dopiero po zajściu zdarzenia dowiaduje się, że nie było ono objęte ubezpieczeniem. Wszelkie konsekwencje niejasności czy innych błędów redakcyjnych w OWU ponosi jego twórca, czyli ubezpieczyciel. W szczególności odnosi się to do wyłączeń odpowiedzialności ubezpieczyciela, które powinny być formułowane maksymalnie precyzyjnie. 

W konsekwencji sąd zasądził na rzecz przewoźnika pełną kwotę odszkodowania za szkodę w towarze, tj. niemal 180 tys. zł. 

Komentarz prawnika

Sąd zatem podzielił stanowisko przewoźnika. Ubezpieczający, zawierając umowę ubezpieczenia, musi być w pełni świadomy, jakie ryzyka obejmuje umowa ubezpieczenia oraz, co równie istotne, kiedy odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wyłączona. OWU muszą być w tym względzie na tyle precyzyjne, by nie budziły wątpliwości przeciętnego odbiorcy. Dotyczy to także osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, ponieważ na mocy art. 805 § 4 KC jest ona praktycznie zrównana w prawach z konsumentem. Jeśli jakiekolwiek postanowienie w OWU jest niejasne czy niezrozumiałe, jest praktycznie pewne, że sąd uzna takie postanowienie za klauzulę abuzywną. 

Warto też dodać zastrzeżenie, że w przypadku OCP ubezpieczyciel musi zachować szczególną ostrożność przy formułowaniu OWU. Przewoźnik wykupuje ubezpieczenie OCP, aby uzyskać ochronę w przypadku powstania odpowiedzialności odszkodowawczej i móc bez przeszkód prowadzić swoją działalność. W związku z tym ochrona ubezpieczeniowa nie może być iluzoryczna. Wyłączenia odpowiedzialności nie mogą być na tyle szerokie, by ponoszenie odpowiedzialności przez ubezpieczyciela było wyjątkiem, a regułą – jej wyłączenie. 

Newsy

Ważna nowelizacja Prawa o ruchu drogowym

1.06.2021

W dniu 01.06.2021 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy prawo ruchu drogowym. Najważniejsze zmiany: - pieszy ma pierwszeństwo na przejściu dla pieszych oraz w momencie wchodzenia na nie; - pieszy nie ma pierwszeństwa jedynie przed tramwajem, chyba że pieszy znajduje się już na przejściu dla pieszych; - pieszy w momencie przech...
W dniu 01.06.2021 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy prawo ruchu drogowym. Najważniejsze zmiany: - pieszy ma pierwszeństwo na przejściu dla pieszych oraz w momencie wchodzenia na nie; - pieszy nie ma pierwszeństwa jedynie przed tramwajem, chyba że pieszy znajduje się już na przejściu dla pieszych; - pieszy w momencie przech...

SN uznał, że prawo do oddychania czystym powietrzem nie jest dobrem osobistym

1.06.2021

Uchwała ta – pomimo tego, że sprzeczna z oczekiwaniami w tym zakresie – nie przekreśla prawa do dochodzenia roszczeń w związku ze szkodą doznaną na skutek oddychania smogiem. Sąd Najwyższy nie uznał tego prawa jako dobro osobiste, jednak wskazał, że skutki zanieczyszczenia środowiska mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do zdrow...
Uchwała ta – pomimo tego, że sprzeczna z oczekiwaniami w tym zakresie – nie przekreśla prawa do dochodzenia roszczeń w związku ze szkodą doznaną na skutek oddychania smogiem. Sąd Najwyższy nie uznał tego prawa jako dobro osobiste, jednak wskazał, że skutki zanieczyszczenia środowiska mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do zdrow...

Nᴀ ᴜᴄʜᴡᴀᴌᴇ̨ ᴡ sᴘʀᴀᴡɪᴇ ᴢᴀᴅᴏśᴄ́ᴜᴄᴢʏɴɪᴇɴɪᴀ ᴅʟᴀ ᴏsᴏ́ʙ ʙʟɪsᴋɪᴄʜ ᴄɪᴇ̨ᴢ̇ᴋᴏ ᴘᴏsᴢᴋᴏᴅᴏᴡᴀɴᴇɢᴏ ᴊᴇsᴢᴄᴢᴇ ᴘᴏᴄᴢᴇᴋᴀᴍʏ....

26.05.2021

Sąd Najwyższy ponownie nie pojął ważnej uchwały, podobnie jak miało to miejsce niedawno w przypadku uchwały w sprawie kredytów frankowych. Co prawda posiedzenie się odbyło i stwierdzono, że istnieją podstawy do podjęcia uchwały, a nawet poddano pod głosowanie projekt uchwały, jednak ostatecznie nie został on przyjęty. Dlatego też prace nad treścią ...
Sąd Najwyższy ponownie nie pojął ważnej uchwały, podobnie jak miało to miejsce niedawno w przypadku uchwały w sprawie kredytów frankowych. Co prawda posiedzenie się odbyło i stwierdzono, że istnieją podstawy do podjęcia uchwały, a nawet poddano pod głosowanie projekt uchwały, jednak ostatecznie nie został on przyjęty. Dlatego też prace nad treścią ...

Sąd Najwyższy opublikował uzasadnienie uchwały w sprawie zasadności zwrotu kosztów opieki sprawowanej przez najbliższych...

11.01.2021

Sąd Najwyższy w niedawno opublikowanym uzasadnieniu uchwały z dnia 22.07.2020 r. (sygn. akt: III CZP 31/19) wskazał, że nie znajduje argumentów, które mogłyby zaprzeczyć zasadności zwrotu kosztów opieki sprawowanej przez najbliższych członków rodziny nieodpłatnie. Sąd podkreślił, że "z bezpłatnej formy opieki korzystają często osoby niezamożne,któr...
Sąd Najwyższy w niedawno opublikowanym uzasadnieniu uchwały z dnia 22.07.2020 r. (sygn. akt: III CZP 31/19) wskazał, że nie znajduje argumentów, które mogłyby zaprzeczyć zasadności zwrotu kosztów opieki sprawowanej przez najbliższych członków rodziny nieodpłatnie. Sąd podkreślił, że "z bezpłatnej formy opieki korzystają często osoby niezamożne,któr...

Likwidacja Rzecznika Finansowego coraz bliżej

29.10.2020

W dniu 28.10.2020 r. pomimo wielu sprzeciwów przyjęto projekt ustawy zakładający połączenie funkcji Rzecznika Finansowego z i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tym samym jest to kolejny krok w kierunku likwidacji bardzo dobrze ocenianej intytucji Rzecznika Finansowego.
W dniu 28.10.2020 r. pomimo wielu sprzeciwów przyjęto projekt ustawy zakładający połączenie funkcji Rzecznika Finansowego z i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tym samym jest to kolejny krok w kierunku likwidacji bardzo dobrze ocenianej intytucji Rzecznika Finansowego.

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

Status materialny nie jest barierą dla wygrania sprawy przed sądem

Czy świadek musi stawić się w sądzie?

Diabeł nie zawsze tkwi w kluczyku