Faktury źródłowe w OC

Likwidując szkodę z ubezpieczenia OC sprawcy kolizji drogowej, ubezpieczyciel nie ma prawa żądać, aby poszkodowany przedłożył mu tzw. faktury źródłowe. Jeżeli z tego powodu nasze odszkodowanie zostanie umniejszone, możemy skutecznie dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej.

Bardzo często poszkodowani uzgadniają z ubezpieczycielem zakres i przewidywany koszt naprawy uszkodzonego pojazdu, zlecają jej wykonanie w wybranym warsztacie, po czym przedkładają ubezpieczycielowi rachunki za naprawę. Następnie, ubezpieczyciel akceptuje wysokość poniesionych kosztów, jednak odmawia dokonania ich zwrotu w pełnej wysokości, gdyż uzależnia wypłatę pozostałej części odszkodowania od przedłożenia tzw. faktur źródłowych, czyli dokumentów potwierdzających zakup części zamiennych przez warsztat naprawczy od ich dostawcy.

Tymczasem nie ma żadnych podstaw prawnych do formułowania takiego żądania wobec poszkodowanego. Takie działanie ubezpieczyciela narusza wyrażoną w art. 361 § 2 k.c. zasadę pełnej kompensaty szkody. Zgodnie z nią, odszkodowanie za szkodę w pojeździe przysługuje w pełnej wysokości nawet wtedy, gdy poszkodowany rezygnuje z jego naprawy. Wówczas nie ponosi on żadnych związanych z tym kosztów, a zatem nie posiada rachunków za naprawę pojazdu. Takie same reguły obowiązują w sytuacji, w której ubezpieczyciel otrzymał od poszkodowanego faktury potwierdzające wykonanie naprawy. Wówczas tym bardziej zasadne jest dokonanie pełnego zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów. Ubezpieczyciel zaś nie ma prawa stawiać poszkodowanemu dodatkowych wymagań i żądać, aby przedłożono mu faktury źródłowe. Rachunki za naprawę stanowią bowiem wystarczający dowód faktycznie poniesionych przez poszkodowanego kosztów zakupu części i usług związanych z naprawą uszkodzonego pojazdu.

Również warsztaty naprawcze nie mają żadnego prawnego obowiązku przedkładania ubezpieczycielom faktur źródłowych. Udzielanie takich informacji byłoby wręcz sprzeczne z prawem, albowiem stanowią one tajemnicę handlową oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Z tego powodu, także poszkodowani nie mają wglądu w dokumentację dotyczącą transakcji pomiędzy warsztatem, a dostawcą części i tym samym nie znają ustalanych przez te podmioty cen. Żądanie przedłożenia faktur źródłowych jest więc niemożliwe do spełnienia.

Warto również zwrócić uwagę, że faktury źródłowe nie mają żadnego znaczenia dla ustalenia wysokości należnego odszkodowania. Skoro faktury źródłowe to dokumenty dotyczące zakupu części przez warsztat od ich dostawcy, to są one dowodem wydatków poniesionych przez zakład naprawczy, a nie wydatków obciążających poszkodowanego. Faktury źródłowe nie zawierają zatem żadnych informacji dotyczących wysokości szkody poniesionej przez poszkodowanego.