Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Krzysztof Kasprzak

Miejsce zdarzenia, miejsca zamieszkania a może obywatelstwo? Co decyduje o wysokości zadośćuczynienia?

Krzysztof Kasprzak

AUTOR: Krzysztof Kasprzak


DATA: 22.09.2019


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

Swobodny przepływ osób stanowiący jedną z podstaw Unii Europejskiej, jak również duża łatwość w przemieszczaniu się na duże odległości powodują, że coraz częściej mamy do czynienia ze szkodami zawierającymi elementy zagraniczne. W tego typu sprawach może pojawić się problem jakie wartości przyjąć za podstawę ustalenia np. wysokości odszkodowania. Czy powinny być to wartości właściwe dla kraju, w którym zdarzenia nastąpiło, czy też kraju, w którym poszkodowany na stale przebywa? Jak wskazał w niedawnym orzeczeniu Sąd Najwyższy, okoliczność zamieszkiwania na stałe w innym (biedniejszym) kraju niż ten, w którym miała miejsce szkoda nie może automatycznie przekładać się na niższe odszkodowanie, zadośćuczynienie czy rentę.

Odszkodowania

Wypadek w Polsce, a poszkodowany z Ukrainy

Obywatel Ukrainy został poszkodowany w wypadku latem 2010 r. Wówczas kierowca pojazdu, którym poszkodowany podróżował, zasnął za kierownicą i wjechał w drzewo. Wypadek miał miejsce w Polsce, a w jego wyniku poszkodowany doznał licznych obrażeń oraz został sparaliżowany. Jak to często bywa, wypłacona na etapie likwidacji wypłacona kwota nie pokryła całości poniesionych wydatków i nie zaspokoiła roszczeń poszkodowanego. Nadto została rażąco zaniżona z uwagi na rzekome przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody poprzez brak zapiętych pasów.

Sąd okręgowy rozpoznający sprawę nie podzielił stanowiska zakładu ubezpieczeń. Jak wykazało postępowania dowodowe, poszkodowany w żaden sposób nie przyczynił się do szkody. Jedynym podmiotem odpowiedzialnym za powstanie szkody pozostawał nierozważny kierowca, który dodatkowo posługiwał się nie do końca sprawnym pojazdem. Sąd I instancji zasądził  na rzecz poszkodowanego wielokrotność kwoty wypłaconej w postepowaniu likwidacyjnym. Nie uwzględnił jednak powództwa w całości. Sąd okręgowy przyjął, że wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia należy odnieść się do stopy życiowej społeczeństwa na Ukrainie. Jak ustalił Sąd, to tam poszkodowany ma miejsce zamieszkania i tam będzie wydatkować zasądzone środki. Podstawą do wyliczenia przyznanej kwoty było średnie miesięczne wynagrodzenie na terenie Ukrainy.

Sąd apelacyjny podzielił wszystkie ustalenia poczynione przez Sąd I instancji. Odnosząc się do wysokości zasadzonych roszczeń wskazał, że poszkodowany „nie może oczekiwać zasądzenia kwoty zadośćuczynienia odpowiadającej kwotom zasądzanym w tego rodzaju sprawach Polakom, którzy zamieszkują w Polsce, a zatem w realiach ekonomicznych odmiennych niż występujące na Ukrainie”. Jednocześnie Sąd nie podzielił argumentacji powoda, że ten może chcieć skorzystać z pomocy medycznej za granicą wskazując, że zadośćuczynienie nie służy pokrywaniu kosztów leczenia lecz kompensowaniu doznanej krzywdy.

Sąd Najwyższy mówi: miejsce zamieszkania poszkodowanego nie ma decydującego wpływu na wysokość zadośćuczynienia

Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną nie zgodził się z ustaleniami Sądu apelacyjnego (wyrok SN z dnia 24.04.2019 r., IV CSK 45/18). Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, kryterium decydującym o wysokości zadośćuczynienia nie może być okoliczność, że poszkodowany  na stałe zamieszkuje w kraju w którym stopa życiowa mieszkańców jest niższa. W ocenie Sadu Najwyższego takie pojmowanie funkcji kompensacyjnej prowadziłoby nie tylko do różnicowania krzywdy, w zależności od statusu materialnego poszkodowanego, co godziłoby w zagwarantowaną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa, ale  także w powszechne poczucie sprawiedliwości. Co więcej, Sąd Najwyższy wskazał, że podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań w odniesieniu do osób zamieszkujących biedniejsze rejony Polski (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2012 r., I CSK 74/12).

Co ważne, Sąd Najwyższy nie zignorował realiów społeczno – ekonomicznych. Wskazano, że uzupełniająco należy zwrócić uwagę na występujące w kraju zamieszkania poszkodowanego koszty utrzymania i poziom cen. Taką wartością nie będzie jednak poziom wynagrodzeń.

Jak natomiast ustalić wysokość odszkodowania? Z zasady pełnego odszkodowania wynika obowiązek uwzględnienia indywidualnej sytuacji poszkodowanego. Jeżeli zamieszkuje on za granicą i tam np. naprawił bądź zamierza naprawić uszkodzony pojazd, to odszkodowanie powinno uwzględniać ceny towarów i usług w miejscu zamieszkania. Gdyby poszkodowany przedstawił rachunki za naprawę w sieci ASO przeprowadzoną w kraju swojego zamieszkania zasadne będzie zasądzenie odszkodowania w oparciu o przedstawione dokumenty.

 

kredyt frankowy

Newsy

Rzecznik Finansowy interweniuje w sprawie grupowego ubezpieczenia na życie oferowanego przez jednego z ubezpieczycieli

7.07.2020

Rzecznik Finansowy z uwagi na pozorność zabezpieczenia konsumenta, wystąpił do sądu przeciwko Bankowi Millennium S.A. oraz TU Europa S.A., którzy oferowali grupowe ubezpieczenie na życie jako zabezpieczenie kredytu. Rzecznik wskazał, że konsumenci skarżyli się na brak obiecanej ochrony ubezpieczeniowej. Z wyników kontroli wynika, iż w niektórych pr...
Rzecznik Finansowy z uwagi na pozorność zabezpieczenia konsumenta, wystąpił do sądu przeciwko Bankowi Millennium S.A. oraz TU Europa S.A., którzy oferowali grupowe ubezpieczenie na życie jako zabezpieczenie kredytu. Rzecznik wskazał, że konsumenci skarżyli się na brak obiecanej ochrony ubezpieczeniowej. Z wyników kontroli wynika, iż w niektórych pr...

Ubezpieczyciel będzie miał obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego?

24.06.2020

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad przepisami dotyczącymi najmu pojazdu zastępczego w okresie naprawy uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku ma mieć obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego w tym okresie. Rozwiązanie to ma w rezultacie doprowadzić do ograniczenia spraw dotyczących czynszu najmu pojazdu zastępcz...
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad przepisami dotyczącymi najmu pojazdu zastępczego w okresie naprawy uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku ma mieć obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego w tym okresie. Rozwiązanie to ma w rezultacie doprowadzić do ograniczenia spraw dotyczących czynszu najmu pojazdu zastępcz...

Nie będzie trzeba jeździć z dokumentem prawa jazdy

27.05.2020

Do Sejmu trafił projekt nowelizacji prawa o ruchu drogowym, dzięki któremu miałby być zniesiony obowiązek posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy. Dodatkowo proponuje się, aby zrezygnować z kart pojazdu oraz nalepek kontrolnych, ale także wskazano na możliwość czasowego wycofania samochodu osobowego z ruchu. Niewątpliwie proponowane zmiany nale...
Do Sejmu trafił projekt nowelizacji prawa o ruchu drogowym, dzięki któremu miałby być zniesiony obowiązek posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy. Dodatkowo proponuje się, aby zrezygnować z kart pojazdu oraz nalepek kontrolnych, ale także wskazano na możliwość czasowego wycofania samochodu osobowego z ruchu. Niewątpliwie proponowane zmiany nale...

Za najem pojazdu zastępczego poszkodowany nie musi zapłacić

17.03.2020

Do tej pory nie było jasne, czy w przypadku najmu pojazdu zastępczego bez zapłaty czynszu, poszkodowanemu przysługuje prawo dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Mówiło się, że koszty muszą być poniesione, a sama faktura nie oznaczała przecież, że zostały one poniesione, ale z drugiej strony zobowiązanie do ich zapłaty powstało. ...
Do tej pory nie było jasne, czy w przypadku najmu pojazdu zastępczego bez zapłaty czynszu, poszkodowanemu przysługuje prawo dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Mówiło się, że koszty muszą być poniesione, a sama faktura nie oznaczała przecież, że zostały one poniesione, ale z drugiej strony zobowiązanie do ich zapłaty powstało. ...

Czy pijani i odurzeni kierowcy zapłacą za koszty leczenia poszkodowanych i siebie?

14.01.2020

Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...
Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...