Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Krzysztof Kasprzak

Miejsce zdarzenia, miejsca zamieszkania a może obywatelstwo? Co decyduje o wysokości zadośćuczynienia?

Krzysztof Kasprzak

AUTOR: Krzysztof Kasprzak


DATA: 22.09.2019


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

Swobodny przepływ osób stanowiący jedną z podstaw Unii Europejskiej, jak również duża łatwość w przemieszczaniu się na duże odległości powodują, że coraz częściej mamy do czynienia ze szkodami zawierającymi elementy zagraniczne. W tego typu sprawach może pojawić się problem jakie wartości przyjąć za podstawę ustalenia np. wysokości odszkodowania. Czy powinny być to wartości właściwe dla kraju, w którym zdarzenia nastąpiło, czy też kraju, w którym poszkodowany na stale przebywa? Jak wskazał w niedawnym orzeczeniu Sąd Najwyższy, okoliczność zamieszkiwania na stałe w innym (biedniejszym) kraju niż ten, w którym miała miejsce szkoda nie może automatycznie przekładać się na niższe odszkodowanie, zadośćuczynienie czy rentę.

Odszkodowania

Wypadek w Polsce, a poszkodowany z Ukrainy

Obywatel Ukrainy został poszkodowany w wypadku latem 2010 r. Wówczas kierowca pojazdu, którym poszkodowany podróżował, zasnął za kierownicą i wjechał w drzewo. Wypadek miał miejsce w Polsce, a w jego wyniku poszkodowany doznał licznych obrażeń oraz został sparaliżowany. Jak to często bywa, wypłacona na etapie likwidacji wypłacona kwota nie pokryła całości poniesionych wydatków i nie zaspokoiła roszczeń poszkodowanego. Nadto została rażąco zaniżona z uwagi na rzekome przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody poprzez brak zapiętych pasów.

Sąd okręgowy rozpoznający sprawę nie podzielił stanowiska zakładu ubezpieczeń. Jak wykazało postępowania dowodowe, poszkodowany w żaden sposób nie przyczynił się do szkody. Jedynym podmiotem odpowiedzialnym za powstanie szkody pozostawał nierozważny kierowca, który dodatkowo posługiwał się nie do końca sprawnym pojazdem. Sąd I instancji zasądził  na rzecz poszkodowanego wielokrotność kwoty wypłaconej w postepowaniu likwidacyjnym. Nie uwzględnił jednak powództwa w całości. Sąd okręgowy przyjął, że wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia należy odnieść się do stopy życiowej społeczeństwa na Ukrainie. Jak ustalił Sąd, to tam poszkodowany ma miejsce zamieszkania i tam będzie wydatkować zasądzone środki. Podstawą do wyliczenia przyznanej kwoty było średnie miesięczne wynagrodzenie na terenie Ukrainy.

Sąd apelacyjny podzielił wszystkie ustalenia poczynione przez Sąd I instancji. Odnosząc się do wysokości zasadzonych roszczeń wskazał, że poszkodowany „nie może oczekiwać zasądzenia kwoty zadośćuczynienia odpowiadającej kwotom zasądzanym w tego rodzaju sprawach Polakom, którzy zamieszkują w Polsce, a zatem w realiach ekonomicznych odmiennych niż występujące na Ukrainie”. Jednocześnie Sąd nie podzielił argumentacji powoda, że ten może chcieć skorzystać z pomocy medycznej za granicą wskazując, że zadośćuczynienie nie służy pokrywaniu kosztów leczenia lecz kompensowaniu doznanej krzywdy.

Sąd Najwyższy mówi: miejsce zamieszkania poszkodowanego nie ma decydującego wpływu na wysokość zadośćuczynienia

Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną nie zgodził się z ustaleniami Sądu apelacyjnego (wyrok SN z dnia 24.04.2019 r., IV CSK 45/18). Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, kryterium decydującym o wysokości zadośćuczynienia nie może być okoliczność, że poszkodowany  na stałe zamieszkuje w kraju w którym stopa życiowa mieszkańców jest niższa. W ocenie Sadu Najwyższego takie pojmowanie funkcji kompensacyjnej prowadziłoby nie tylko do różnicowania krzywdy, w zależności od statusu materialnego poszkodowanego, co godziłoby w zagwarantowaną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa, ale  także w powszechne poczucie sprawiedliwości. Co więcej, Sąd Najwyższy wskazał, że podobne zagadnienie było już przedmiotem rozważań w odniesieniu do osób zamieszkujących biedniejsze rejony Polski (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2012 r., I CSK 74/12).

Co ważne, Sąd Najwyższy nie zignorował realiów społeczno – ekonomicznych. Wskazano, że uzupełniająco należy zwrócić uwagę na występujące w kraju zamieszkania poszkodowanego koszty utrzymania i poziom cen. Taką wartością nie będzie jednak poziom wynagrodzeń.

Jak natomiast ustalić wysokość odszkodowania? Z zasady pełnego odszkodowania wynika obowiązek uwzględnienia indywidualnej sytuacji poszkodowanego. Jeżeli zamieszkuje on za granicą i tam np. naprawił bądź zamierza naprawić uszkodzony pojazd, to odszkodowanie powinno uwzględniać ceny towarów i usług w miejscu zamieszkania. Gdyby poszkodowany przedstawił rachunki za naprawę w sieci ASO przeprowadzoną w kraju swojego zamieszkania zasadne będzie zasądzenie odszkodowania w oparciu o przedstawione dokumenty.

 

kredyt frankowy

Newsy

Czy pijani i odurzeni kierowcy zapłacą za koszty leczenia poszkodowanych i siebie?

14.01.2020

Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...
Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...

Biegły sądowy zapłaci odszkodowanie za złą opinię

10.01.2020

Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, że biegły sądowy może ponosić odpowiedzialność za wyrok wydany w oparciu o sporządzoną przez niego, nieprawidłową opinię. Sąd zasądził na rzecz poszkodowanego taką opinią kwotę 80.000 złotych odszkodowania. Wyrok ten może otworzyć drogę do tego rodzaju powództw. Z drugiej jednak strony może spowodować, że biegli...
Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazał, że biegły sądowy może ponosić odpowiedzialność za wyrok wydany w oparciu o sporządzoną przez niego, nieprawidłową opinię. Sąd zasądził na rzecz poszkodowanego taką opinią kwotę 80.000 złotych odszkodowania. Wyrok ten może otworzyć drogę do tego rodzaju powództw. Z drugiej jednak strony może spowodować, że biegli...

Brak kluczyka nie przesądza o odmowie wypłaty świadczenia

7.01.2020

Niezależnie od zapisów OWU, brak oryginalnego kluczyka nie może przesądzać o odmowie wypłaty świadczenia w przypadku kradzieży pojazdu. Potwierdził to Sąd Apelacyjny w Warszawie, zaznaczając że istotne jest zbadanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem kluczyka a kradzieżą pojazdu (wyrok z dnia 07.03.2019 r., sygn. akt: VI ACa 1554/17). ...
Niezależnie od zapisów OWU, brak oryginalnego kluczyka nie może przesądzać o odmowie wypłaty świadczenia w przypadku kradzieży pojazdu. Potwierdził to Sąd Apelacyjny w Warszawie, zaznaczając że istotne jest zbadanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem kluczyka a kradzieżą pojazdu (wyrok z dnia 07.03.2019 r., sygn. akt: VI ACa 1554/17). ...

Gefion nadal z kłopotami

30.12.2019

Duński organ nadzoru finansowego, który kontroluje Gefion Insurance A/S ostrzegł, że podmiot ten ma problemy z płynnością, które wynikają m.in. z konieczności uzbierania do końca br. kwoty 5 mln euro. Gdyby problemy te spowodowały ogłoszenie upadłości, oznaczałoby to automatyczne rozwiązanie umów ubezpieczenia OC ppm w terminie 3 miesięcy od dnia o...
Duński organ nadzoru finansowego, który kontroluje Gefion Insurance A/S ostrzegł, że podmiot ten ma problemy z płynnością, które wynikają m.in. z konieczności uzbierania do końca br. kwoty 5 mln euro. Gdyby problemy te spowodowały ogłoszenie upadłości, oznaczałoby to automatyczne rozwiązanie umów ubezpieczenia OC ppm w terminie 3 miesięcy od dnia o...

Rzecznik Finansowy pyta SN co z zadośćuczynieniem dla osób bliskich

18.12.2019

Rzecznik Finansowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie: „Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne na podstawie przepisu art. 448 k.c.?”. Odpowiedź wydawała się oczywista (...
Rzecznik Finansowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie: „Czy osobie bliskiej poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego rozstroju zdrowia, może przysługiwać zadośćuczynienie pieniężne na podstawie przepisu art. 448 k.c.?”. Odpowiedź wydawała się oczywista (...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...