Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Anna Szeszycka

Przyczynienie za brak kasku rowerowego, pomimo braku obowiązku jego stosowania

Anna Szeszycka

AUTOR: Anna Szeszycka


DATA: 20.08.2019


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

W Polsce, jak i w wielu innych krajach europejskich, nie istnieje prawny obowiązek jazdy na rowerze w kasku ochronnym. Wydawałoby się zatem, że jego brak nie ma żadnego wpływu na ustalenie wysokości świadczeń należnych rowerzyście z tytułu doznanej szkody na osobie, w tym ewentualne ich umniejszenie z tytułu przyczynienia do zwiększenia rozmiarów szkody. Rzeczywistość okazuje się jednak odmienna.

Przepisy to jedno, a zdrowy rozsądek to drugie

O ile osoba jeżdżąca rekreacyjnie nie musi używać kasku ochronnego, to jednak wyczynowy kolarz amator, a więc osoba czynnie i stale uprawiająca kolarstwo szosowe, powinien już taki kask zakładać. Skoro go nie użył, to tym samym świadomie przyczynił się do powstania szkody, której doznał na skutek wypadku – do takich wniosków doszedł Sąd Apelacyjny
w Szczecinie (sygn. akt I ACa 966/16).

Rozpoznawana sprawa dotyczyła Jana M., który trenował kolarstwo szosowe od czasów dzieciństwa. Osiągał znaczne sukcesy w krajowych, jak i międzynarodowych zawodach kolarskich. Podczas jednego z treningów na drodze powiatowej doszło do tragicznego
w skutkach wypadku. Zjeżdżając ze wzniesienia, na wprost toru jazdy, zauważył on gałąź. Próbując ją ominąć, zjechał ku środkowi drogi, wpadając kołem w wyrwę asfaltu, w wyniku czego, utracił równowagę i przewrócił się, uderzając głową w nawierzchnię drogi. Wskutek wypadku, Jan M. doznał poważnego urazu czaszkowo-mózgowego, powodującego nieodwracalne uszkodzenia mózgu. Do dnia dzisiejszego wymaga stałej pomocy  osób trzecich, jest trwale niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji.

Powiat nie uznał roszczenia

Winą za zaistniałe zdarzenie rowerzysta obarczył powiat – zarządcę drogi, powołując się na zły stan jej nawierzchni oraz brak oznakowania sygnalizującego zagrożenie. Powiat wskazywał zaś, że nie można przypisać mu winy, bowiem nawierzchnia zarządzanej przez niego drogi została sprawdzona na cztery dni przed wypadkiem, wobec czego, nie można oczekiwać, że jej stan będzie monitorowany z większą częstotliwością. Zdaniem powiatu, zakres doznanych przez Jana M. obrażeń nie był spowodowany złym stanem nawierzchni drogi. Bezpośrednią przyczyną wypadku była w jego ocenie nadmierna prędkość oraz brak kasku rowerowego.

Nadzór był, ale za rzadko

Sąd Okręgowy w Szczecinie doszedł do wniosku, że odpowiedzialność za zdarzenie ponosi powiat, jako zarządca drogi. Droga była w złym stanie technicznym, a bezpośrednią przyczyną wypadku była wyrwa w drodze, której dostrzeżenie w okolicznościach wypadku, było niemożliwe. Zdaniem Sądu, zarządca drogi rażąco zaniedbał obowiązek utrzymania nawierzchni jezdni w należytym stanie, zwłaszcza w sytuacji, gdy drogi te od wielu lat nie były remontowane i znajdowały się w złym stanie technicznym. Powiat winien tak zorganizować pracę podległych mu jednostek, aby dokonywały one nawet codziennych objazdów dróg
i napraw.

Kolarzu, załóż kask!

Sąd stwierdził, że choć wyposażenie rowerzysty w kask ochronny nie jest z punktu widzenia prawa elementem wymaganym i niezbędnym, to jednak jego używanie znacznie zmniejsza ryzyko doznania przez rowerzystę poważnych obrażeń głowy. W przypadku jego użycia, rozmiar doznanych obrażeń byłby mniejszy. Jan M., jako wyczynowy kolarz amator, musiał sobie zdawać sprawę, iż kask ochronny, wymagany na zawodach, może go uchronić przed urazami lub ograniczyć ich skutki. Zdaniem Sądu, rowerzysta powinien stosować się do pewnych obiektywnych, lecz niesformalizowanych zasad bezpieczeństwa. W konsekwencji, Sąd uznał, że Jan M. przyczynił się do powstania w szkody w 30 %.

Argument ze zdrowego rozsądku

Sąd Apelacyjny w Szczecinie ustalił przyczynienie rowerzysty na o wiele wyższym poziomie (50 %). W ocenie Sądu, skoro rowerzysta ma możliwość poruszania się z prędkością motocykla, a z łatwością przekracza prędkość dopuszczalną motoroweru, podczas gdy kierującego motocyklem lub motorowerem obowiązuje kask ochronny, to zdrowy rozsądek i doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że w przypadku jazdy rowerem szosowym również należy taki kask posiadać. Sąd Odwoławczy zwrócił również uwagę, że  Międzynarodowa Unia Kolarska UCI oraz Polski Związek Kolarski wprowadzili obowiązek używania kasków ochronnych przez kolarzy uczestniczących w zawodach kolarskich oraz w przypadku niektórych odmian sportów rowerowych, również w trakcie treningów. Tym samym, udając się na trening bez kasku, Jan M. świadomie zwiększył ryzyko potencjalnych skutków wypadku.

odszkodowania, Xaltum

Powinien obserwować drogę

Sąd Odwoławczy doszedł do wniosku, że rowerzysta przyczynił się do powstania szkody nie tylko poprzez brak kasku, ale również, poprzez nienależyte obserwowanie drogi oraz jej wybór, pomimo złego stanu technicznego. Sąd zaznaczył, że nawet jeżeli pochylenie sylwetki kolarza co do zasady ogranicza jego pole widzenia, to w czasie zwykłego poruszania się po drodze publicznej, nie zwalnia go od obowiązku bacznej obserwacji drogi i dostosowania prędkości, tak by mieć możliwość wcześniejszej reakcji.

Kask tak jak pasy bezpieczeństwa

Zasady wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego mają o wiele szerszy kontekst – będą miały zastosowanie zarówno w przypadku dochodzenia odszkodowania od zarządcy drogi, jak
i od sprawcy wypadku objętego obowiązkowym ubezpieczeniem OC ppm.

Pamiętajmy! Rower to czysta przyjemność, ale trzeba zachować zdrowy rozsądek. I choć inicjatywy legislacyjne w zakresie kasków ochronnych nie doczekały się finalizacji, to jednak w dalszym ciągu chodzi o niechronionych użytkowników ruchu drogowego, których relatywnie dużo ginie na polskich drogach. Skoro tragiczne w skutkach błędy popełniają zawodnicy jeżdżący w peletonie, to tym bardziej mogą je popełnić amatorzy. Nie zawsze przyczyną musi być prędkość – niekiedy wystarczy pechowy upadek. Z drugiej strony, rowerzysta w kasku jest postrzegany jako lepiej zabezpieczony w trakcie wypadku, stąd reszta użytkowników w sposób nieuprawniony może pozwalać sobie na zmniejszenie marginesu bezpieczeństwa. Niezależnie od powyższego, chcąc być bezpiecznym na drodze czy na chodniku, kask warto założyć, tak samo jak warto zapiąć pasy bezpieczeństwa.

Newsy

Data wyroku nie jest datą początkową naliczania odsetek

13.11.2019

Potwierdził to po raz kolejny Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 08.11.2019 r. (III CZP 32/19). Sąd podkreślił, że jeżeli dłużnik może oszacować w przybliżeniu kwotę odszkodowania, to odsetki mogą być zasądzone od daty wcześniejszej aniżeli data wyroku. Sąd dodał też, że zasądzenie odsetek od daty wcześniejszej nie powoduje zasądzenia podwójnego od...
Potwierdził to po raz kolejny Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 08.11.2019 r. (III CZP 32/19). Sąd podkreślił, że jeżeli dłużnik może oszacować w przybliżeniu kwotę odszkodowania, to odsetki mogą być zasądzone od daty wcześniejszej aniżeli data wyroku. Sąd dodał też, że zasądzenie odsetek od daty wcześniejszej nie powoduje zasądzenia podwójnego od...

Wyższa płaca minimalna, wyższe kary za brak OC

24.09.2019

Z uwagi na fakt, że wysokość kar za brak OC uzależniona jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku, wzrost minimalnego wynagrodzenia siłą rzeczy generuje wzrost wysokości kar. I tak, uwzględniając fakt, że w 2020 r. minimalna płaca wyniesie 2.600 złotych brutto, kary za brak OC będą wynosić od 170 złotych do nawet 7.800 złotych w przy...
Z uwagi na fakt, że wysokość kar za brak OC uzależniona jest od wysokości minimalnego wynagrodzenia w danym roku, wzrost minimalnego wynagrodzenia siłą rzeczy generuje wzrost wysokości kar. I tak, uwzględniając fakt, że w 2020 r. minimalna płaca wyniesie 2.600 złotych brutto, kary za brak OC będą wynosić od 170 złotych do nawet 7.800 złotych w przy...

Sąd Najwyższy wypowie się o możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za zerwane więzi

24.09.2019

Na 22 października zaplanowano rozpoznanie zagadnienia prawnego dotyczącego ustalenia czy w przypadku zerwania więzi na skutek doznania przez poszkodowanego ciężkich obrażeń ciała, najbliżsi mają prawo dochodzić od ubezpieczyciela sprawcy wypadku zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, ewentualnie czy można uznać, że doznali oni bezpośredni...
Na 22 października zaplanowano rozpoznanie zagadnienia prawnego dotyczącego ustalenia czy w przypadku zerwania więzi na skutek doznania przez poszkodowanego ciężkich obrażeń ciała, najbliżsi mają prawo dochodzić od ubezpieczyciela sprawcy wypadku zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, ewentualnie czy można uznać, że doznali oni bezpośredni...

SN rozstrzygnie kwestie dotyczące najmu pojazdu zastępczego

19.09.2019

Do Sądu Najwyższego trafiło następujące zagadnienie prawne: "Czy wymagalne zobowiązanie do zapłacenia czynszu najmu pojazdu zastępczego, ciążące na osobie poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym, skutkiem którego była niemożność korzystania z własnego samochodu, stanowi szkodę, a poszkodowany posiada wierzytelność z tego tytułu w...
Do Sądu Najwyższego trafiło następujące zagadnienie prawne: "Czy wymagalne zobowiązanie do zapłacenia czynszu najmu pojazdu zastępczego, ciążące na osobie poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym, skutkiem którego była niemożność korzystania z własnego samochodu, stanowi szkodę, a poszkodowany posiada wierzytelność z tego tytułu w...

Za uszkodzenie auta na zalanej drodze zapłaci miasto. Ale nie w 100%.

17.09.2019

Miasto jako zarządca drogi, powinno przeprowadzić taką organizację pracy, aby zapewnić przejezdność drogi nawet w czasie intensywnych opadów. Nie może uwolnić się od odpowiedzialności zlecając firmie zewnętrznej utrzymanie porządku i czystości. Oznacza to, że zalanie jezdni na skutek ulewnych deszczy jest niedopełnieniem obowiązków miasta. Dlatego ...
Miasto jako zarządca drogi, powinno przeprowadzić taką organizację pracy, aby zapewnić przejezdność drogi nawet w czasie intensywnych opadów. Nie może uwolnić się od odpowiedzialności zlecając firmie zewnętrznej utrzymanie porządku i czystości. Oznacza to, że zalanie jezdni na skutek ulewnych deszczy jest niedopełnieniem obowiązków miasta. Dlatego ...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...