Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Anna Jackowska

Przepisy regulujące termin przedawnienia nie zawsze znajdą zastosowanie

Anna Jackowska

AUTOR: Anna Jackowska


DATA: 12.02.2020


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

Przedawnienie roszczeń z czynów niedozwolonych regulowane jest przez kodeks cywilny. Nadejście terminu przedawnienia oznacza, że osoba, która zobowiązana jest do naprawienia szkody, może uchylić się od tego obowiązku. Czy zawsze jednak tak się stanie? Co się dzieje w sytuacji, gdy szkoda się nie ujawniła?

Terminy przedawnienia roszczeń

Obecnie art. 4421 k.c. przewiduje maksymalny termin przedawnienia wynoszący 10-lat, a w przypadku szkody wyrządzonej przestępstwem nawet 20-lat. Przepisy te uległy zmianie w dniu 10.08.2007 r., kiedy to wydłużeniu uległ termin przedawnienia roszczeń za szkody wyrządzone przestępstwem – z 10 lat do 20 lat. Terminy te liczy się od dnia zdarzenia wyrządzającego szkodę. Kwestia przedawnienia była poruszana szczegółowo m.in. w artykule pt. „Nie przegap terminu do dochodzenia odszkodowania”

 

10-letni termin przedawnienia liczony zawsze od dnia zdarzenia

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpatrywał sprawę, której przedmiotem było zadośćuczynienie za niedopełnienie obowiązku powiadomienia o zakażeniu powoda wirusem żółtaczki typu C. Do zakażenia doszło w 1996 r. w stacji krwiodawstwa, jednak powód pozyskał wiedzę na temat zakażenia dopiero w 2014 r., przy okazji przypadkowych badań diagnostycznych. Okazało się też, że stacja krwiodawstwa wiedziała o zakażeniu powoda już w 1996 r. 

Wyrokiem Sądu I instancji oddalono jednak powództwo, argumentując to przede wszystkim przedawnieniem roszczenia. Sprawa była o tyle skomplikowana, że od 1996 roku do 2014 roku doszło do zmiany przepisów regulujących kwestię przedawnienia, o czym była mowa powyżej. Zgodnie natomiast z tzw. przepisami przejściowymi, nową regulację stosować się miało tylko do roszczeń, które do dnia wejścia w życie nowych przepisów nie uległy jeszcze przedawnieniu. Sąd I instancji przyjął, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu, bowiem przed 10.08.2007 r. (wejściem w życie nowych przepisów) upłynęło już 10 lat. Zgodnie natomiast z orzecznictwem Sądu Najwyższego  (m.in. wyrok z 22.06.1977 r., sygn. akt III PR 64/77) przewidziane dziesięcioletnie terminy przedawnienia biegną – z woli ustawodawcy – nie od chwili dowiedzenia się o szkodzie lecz od chwili zdarzenia wyrządzającego szkodę. 

Powód nie podzielił ustaleń Sądu I instancji i złożył apelację. 

 

Przedawnienie roszczeń za szkodę, która jeszcze się nie ujawniła 

Walka powoda okazała się słuszna, bowiem Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia z 20.11.2019 r. (sygn. akt: I ACa 645/18), uznał, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o przedawnieniu roszczeń. Sąd podkreślił, że istota sprawy sprowadzała się do ustalenia momentu ujawienia się szkody. O ile w dniu wejścia w życie nowych przepisów minęło więcej niż 10 lat od dnia zdarzenia, o tyle w tym dniu szkoda nie była jeszcze ujawniona, dlatego też nie można mówić o przedawnieniu roszczeń. Sąd powołał się na wyroki Sądu Najwyższego (sygn. akt: II CSK 165/17, V CSK 322/13), które potwierdzały jego stanowisko. 

 

Zasady współżycia społecznego też nie pozwalają na przedawnienie 

Sąd odwoławczy podkreślił także, że nawet jeżeliby uznać, że roszczenie formalnie uległo przedawnieniu, to należałoby odwołać się do zasad współżycia społecznego niweczących podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Stacja krwiodawstwa nie informując powoda o zakażeniu przez taki okres czasu naruszyła bowiem zasady słuszności i powszechne poczucie sprawiedliwości. Nie może więc korzystać z ochrony jaką jest przedawnienie, a taką próbę należałoby ocenić jako nadużycie prawa. 

W świetle powyższego podkreślić należy, że o ile przepisy prawa regulują kwestię przedawnienia szczegółowo, o tyle pewne sytuacje nakazują indywidualne zbadanie sprawy i uwzględnienie zasad współżycia społecznego, sprzeciwiających się uznaniu roszczenia za przedawnione.  

 

Newsy

Rzecznik Finansowy interweniuje w sprawie grupowego ubezpieczenia na życie oferowanego przez jednego z ubezpieczycieli

~13 godzin temu

Rzecznik Finansowy z uwagi na pozorność zabezpieczenia konsumenta, wystąpił do sądu przeciwko Bankowi Millennium S.A. oraz TU Europa S.A., którzy oferowali grupowe ubezpieczenie na życie jako zabezpieczenie kredytu. Rzecznik wskazał, że konsumenci skarżyli się na brak obiecanej ochrony ubezpieczeniowej. Z wyników kontroli wynika, iż w niektórych pr...
Rzecznik Finansowy z uwagi na pozorność zabezpieczenia konsumenta, wystąpił do sądu przeciwko Bankowi Millennium S.A. oraz TU Europa S.A., którzy oferowali grupowe ubezpieczenie na życie jako zabezpieczenie kredytu. Rzecznik wskazał, że konsumenci skarżyli się na brak obiecanej ochrony ubezpieczeniowej. Z wyników kontroli wynika, iż w niektórych pr...

Ubezpieczyciel będzie miał obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego?

24.06.2020

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad przepisami dotyczącymi najmu pojazdu zastępczego w okresie naprawy uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku ma mieć obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego w tym okresie. Rozwiązanie to ma w rezultacie doprowadzić do ograniczenia spraw dotyczących czynszu najmu pojazdu zastępcz...
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad przepisami dotyczącymi najmu pojazdu zastępczego w okresie naprawy uszkodzonego pojazdu. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku ma mieć obowiązek udostępnienia poszkodowanemu pojazdu zastępczego w tym okresie. Rozwiązanie to ma w rezultacie doprowadzić do ograniczenia spraw dotyczących czynszu najmu pojazdu zastępcz...

Nie będzie trzeba jeździć z dokumentem prawa jazdy

27.05.2020

Do Sejmu trafił projekt nowelizacji prawa o ruchu drogowym, dzięki któremu miałby być zniesiony obowiązek posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy. Dodatkowo proponuje się, aby zrezygnować z kart pojazdu oraz nalepek kontrolnych, ale także wskazano na możliwość czasowego wycofania samochodu osobowego z ruchu. Niewątpliwie proponowane zmiany nale...
Do Sejmu trafił projekt nowelizacji prawa o ruchu drogowym, dzięki któremu miałby być zniesiony obowiązek posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy. Dodatkowo proponuje się, aby zrezygnować z kart pojazdu oraz nalepek kontrolnych, ale także wskazano na możliwość czasowego wycofania samochodu osobowego z ruchu. Niewątpliwie proponowane zmiany nale...

Za najem pojazdu zastępczego poszkodowany nie musi zapłacić

17.03.2020

Do tej pory nie było jasne, czy w przypadku najmu pojazdu zastępczego bez zapłaty czynszu, poszkodowanemu przysługuje prawo dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Mówiło się, że koszty muszą być poniesione, a sama faktura nie oznaczała przecież, że zostały one poniesione, ale z drugiej strony zobowiązanie do ich zapłaty powstało. ...
Do tej pory nie było jasne, czy w przypadku najmu pojazdu zastępczego bez zapłaty czynszu, poszkodowanemu przysługuje prawo dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Mówiło się, że koszty muszą być poniesione, a sama faktura nie oznaczała przecież, że zostały one poniesione, ale z drugiej strony zobowiązanie do ich zapłaty powstało. ...

Czy pijani i odurzeni kierowcy zapłacą za koszty leczenia poszkodowanych i siebie?

14.01.2020

Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...
Tego domagają się projektodawcy nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sprawcy wypadków będący pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających mieliby pokrywać wszystkie koszty związane z leczeniem, w tym także koszty ewentualnych późniejszych operacji. Oczywiście, zgodnie z projektem, pierwo...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...