Partner
merytoryczny
portalu

Barczak Rozpara
Anna Jackowska

Czy poszkodowany otrzyma odszkodowanie za nieodpłatną opiekę sprawowaną przez członków rodziny?

Anna Jackowska

AUTOR: Anna Jackowska


DATA: 29.05.2019


KATEGORIA: Prawnik radzi


Drukuj

Niejednokrotnie po wypadku komunikacyjnym poszkodowany nie jest w stanie wykonywać czynności, które przed wypadkiem wykonywał samodzielnie. W pewnych aspektach życia wymaga on pomocy, a czasami wręcz kompleksowego wykonania tych czynności przez członków rodziny. Przez długi czas ubezpieczyciele nie mieli wątpliwości co do zasadności zgłaszanych przez poszkodowanych roszczeń o wypłatę na ich rzecz odszkodowania z tytułu kosztów opieki, co podyktowane było jednolitą linią orzeczniczą. Standardem było jedynie zaniżanie zakresu opieki czy stawki za godzinę. Obecnie coraz częściej można się jednak spotkać z decyzją odmawiającą wypłaty odszkodowania z tego tytułu z uwagi na brak wykazania poniesienia kosztów opieki. Czy zmiana postępowania ubezpieczycieli znajduje uzasadnienie prawne?

Opieka czyli zwiększone potrzeby poszkodowanego

Naprawienie szkody obejmuje wszystkie wynikłe z tego powodu koszty, a jeżeli poszkodowanemu zwiększyły się potrzeby, może on żądać od ubezpieczyciela odpowiedniej renty (art. 444 § 1 i 2 k.c.).  Jeżeli zatem na skutek doznanych urazów poszkodowany nie jest w stanie np. przygotować sobie jedzenia, zrobić zakupów, czy ubrać się, to w tym zakresie jego potrzeby uległy zwiększeniu, wymaga opieki, a zatem należne jest mu odpowiednie świadczenie.

Nieodpłatna opieka sprawowana przez członków rodziny

Czynnikiem decydującym o możliwości żądania odszkodowania nie jest okoliczność, że koszty opieki zostały rzeczywiście poniesione. Szkodą jest już sama konieczność zapewnienia opieki, sam fakt zwiększenia potrzeb, a zapewnienie sobie przez poszkodowanego nieodpłatnej opieki sprawowanej przez członków rodziny, nie zmniejsza tej szkody. W przepisach mowa jest o kosztach, a nie poniesionych kosztach czy wydatkach, dlatego też trudno doszukać się dodatkowej przesłanki wypłaty odszkodowania, jaką miałoby być poniesienie kosztów.

Dlatego też sposób zaspakajania zwiększonych potrzeb nie wpływa na ocenę zasadności roszczenia poszkodowanego. Ponadto to, że bliscy poszkodowanego sprawują nad nim opiekę, za którą poszkodowany formalnie nie płaci im wynagrodzenia, nie oznacza, że „koszty” tej opieki nie powstają. Bliscy często biorą urlop, korzystają ze zwolnień czy rezygnują ze swojego czasu wolnego, aby w odpowiednim zakresie poświęcić się poszkodowanemu, co nierzadko przekłada się także na zmniejszenie dochodu gospodarstwa domowego.

odszkodowania, Xaltum

Tym samym, niezależnie od tego, czy opiekę nad poszkodowanym sprawują osoby bliskie, czy osoby profesjonalnie trudniące się opieką, niezależnie też od tego czy poszkodowany ponosi koszty opieki, tj. wypłaca tym osobom wynagrodzenie, przysługuje mu roszczenie o wypłacenie przez ubezpieczyciela odszkodowania z tytułu kosztów opieki.

Odmienna interpretacja

Pomimo tego, w ostatnim czasie ubezpieczyciele lawinowo odmawiają zaspokojenia roszczeń w tym zakresie, wskazując że poszkodowany nie poniósł kosztów opieki, a tym samym nie wypełnił przesłanek warunkujących przyznanie mu świadczenia. To wszystko za sprawą sporadycznie pojawiających się wyroków sądów powszechnych, odmiennie interpretujących ww. przepisy. Dlatego też Rzecznik Finansowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie rozbieżności. Sąd Najwyższy w najbliższym czasie rozwieje wątpliwości, odpowiadając na pytanie, czy poszkodowanemu należne jest odszkodowanie z tytułu kosztów opieki sprawowanej nad nim nieodpłatnie przez osoby bliskie.

Wbrew, wydawałoby się, ugruntowanemu stanowisku w zakresie odszkodowania z tytułu kosztów opieki, pojawiają się rozbieżności co do interpretacji przepisów stanowiących podstawę ww. odszkodowania. Poglądy te zdają się nie mieć racjonalnego uzasadnienia, a to nie tylko z wyżej przedstawionych względów. Warto w drodze analogii posilić się zasadami wypracowanymi przez Sąd Najwyższy w przypadku likwidacji szkód w pojazdach. Pomimo tego, że poszkodowany sam naprawi uszkodzony pojazd, nadal przysługuje mu odszkodowanie za szkodę w pojeździe odpowiadające hipotetycznym kosztom naprawy pojazdu. Dlaczego więc poszkodowany, który doznał szkody na osobie miałby być odmiennie traktowany?! Fakt, że sam zaspokoił zwiększone potrzeby (skorzystał z opieki osób bliskich) nie powinien wpływać na wysokość należnego mu z tego tytułu odszkodowania. Nic nie wskazuje zatem na to, aby poszkodowanym nie przysługiwało odszkodowanie z tytułu kosztów opieki osób bliskich, nawet tych nieponiesionych. Z tym przekonaniem oczekujemy na rozstrzygnięcie powyższej kwestii przez Sąd Najwyższy.

Newsy

Zasądzenie odszkodowania nie stoi na przeszkodzie wytoczeniu nowego powództwa o zadośćuczynienie

~wczoraj

Osobom bliskim zmarłego przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, nawet wtedy, gdy sąd w odrębnym procesie zasądził na ich rzecz odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że są to dwa odrębne roszczenia i prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego jedynie odszkodowania jest irrelewantne dla r...
Osobom bliskim zmarłego przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, nawet wtedy, gdy sąd w odrębnym procesie zasądził na ich rzecz odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że są to dwa odrębne roszczenia i prawomocne zakończenie postępowania dotyczącego jedynie odszkodowania jest irrelewantne dla r...

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka ponosi również firma dekarska

~2 dni temu

Uznanie firmy remontującej dachy za przedsiębiorstwo wprawiane w ruchu za pomocą sił przyrody oznacza, że firma taka za ewentualną szkodę ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. W konsekwencji nie trzeba udowadniać winy w wyrządzeniu szkody. Sąd Rejonowy w Jaśle (sygn. akt: I C 547/18) wskazał, że irrelewantne jest to, czy do uszkodzenia doszło...
Uznanie firmy remontującej dachy za przedsiębiorstwo wprawiane w ruchu za pomocą sił przyrody oznacza, że firma taka za ewentualną szkodę ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. W konsekwencji nie trzeba udowadniać winy w wyrządzeniu szkody. Sąd Rejonowy w Jaśle (sygn. akt: I C 547/18) wskazał, że irrelewantne jest to, czy do uszkodzenia doszło...

Niedopuszczalne dwukrotne zaniżanie odszkodowania

3.06.2019

Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia umowy ubezpieczenia pozwalające w przypadku niedoubezpieczenia na obniżenie świadczenia o procent niedoubezpieczenia prowadzą de facto do podwójnego obniżenia odszkodowania, co jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że przy zastosowaniu takich postanowień ubezpieczony nigdy nie uzyska pełnego odszkodowania (...
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia umowy ubezpieczenia pozwalające w przypadku niedoubezpieczenia na obniżenie świadczenia o procent niedoubezpieczenia prowadzą de facto do podwójnego obniżenia odszkodowania, co jest niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że przy zastosowaniu takich postanowień ubezpieczony nigdy nie uzyska pełnego odszkodowania (...

Co 12 wypadek jest wypadkiem śmiertelnym

31.05.2019

Taki wynik jest jednym z najgorszych wyników w Europie. Statystyki wskazują na częsty skutek w postaci śmierci poszkodowanych. Nadmienić jedynie należy, że statystyki te objęły jedynie wypadki komunikacyjne, a nie drobne stłuczki, zatem uwzględniają jedynie poważniejsze zdarzenia na polskich drogach.
Taki wynik jest jednym z najgorszych wyników w Europie. Statystyki wskazują na częsty skutek w postaci śmierci poszkodowanych. Nadmienić jedynie należy, że statystyki te objęły jedynie wypadki komunikacyjne, a nie drobne stłuczki, zatem uwzględniają jedynie poważniejsze zdarzenia na polskich drogach.

Odsetki zasądzone przez sąd za opóźnienie w zapłacie odszkodowania nie są zwolnione z opodatkowania

31.05.2019

Organy podatkowe potwierdzają, że odsetki od świadczeń odszkodowawczych zasądzanych przez sąd nie korzystają ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe znajduje uzasadnienie w wyrokach sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 24.7.2018 r., sygn. akt: II FS...
Organy podatkowe potwierdzają, że odsetki od świadczeń odszkodowawczych zasądzanych przez sąd nie korzystają ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe znajduje uzasadnienie w wyrokach sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 24.7.2018 r., sygn. akt: II FS...

Więcej informacji

Newsletter


Masz problem
z odszkodowaniem?

- Zobacz co możesz zrobić -

Szkody
w transporcie

- Odszkodowanie -

Zaproponuj
temat artykułu

Chętnie rozważymy Twoją propozycję

Akceptuję
Regulamin



Popularne posty

xaltum, odszkodowania

Jazda bez dowodu i OC, ale co zrobić w przypadku kolizji?

Zatrzymany dowód rejestracyjny

xaltum

Odszkodowanie, zadośćuczynienie i co jeszcze? Jakie roszczenia przysługują poszkodowan...